TÜRK TİYATROSU
TÜRK
TİYATROSU TARİHİ
Tanzimat’tan 1923’e kadar
1860:
Gedikpaşa Tiyatrosu
yapıldı.
1868:
Güllü Agop
Osmanlı Tiyatrosu adlı bir grup kurmuştur. Tanzimat sanatçılarının eserleri bu
grup tarafından sahneye aktarıldı. Türk oyuncular arasında en ünlüsü
Ahmet Fehim’dir.
1914:
Darülbedayi kuruldu.
1920:
İlk Müslüman Türk kadın sanatçı olan
Afife Jale
Darülbedayi’de sahneye çıktı.
1923 sonrası
1927:
Muhsin Ertuğrul Darülbedayi’nin başına geçti. Çağdaş tiyatronun temellerini
attı.
1949:
Devlet Tiyatroları kuruldu.
Özel tiyatrolar:
1960’lı yıllarda artış gösterdi.
1964:
Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu, Keşanlı Ali Destanı’nı sahneledi.
Belli başlı oyun yazarları:
Ahmet Kutsi Tecer (Köşebaşı), Aziz Nesin,
Haldun Taner,
Güngör Dilmen,
Orhan Asena,
Turan Oflazoğlu, Necati Cumalı, Sermet Çağan, Turgut Özakman, Refik Erduran, Recep
Bilginer, Sabahattin Kudret…
 HALDUN TANER
(1915 – 1986)
Edebiyat
Fakültesi’nde tiyatro tarihi dersleri vermiş, gazetelerde sanat ve kültür
azıları, fıkralar yazmıştır.
Gücünü gözlem, mizah ve yergiden alan Haldun Taner; konuları
büyük şehrin tipik ve türedi yaşamlarından gelme hikayeleriyle tanınmıştır.
Hikaye
kitapları:
Yaşasın Demokrasi, Tuş, Şişhaneye Yağmur Yağıyordu, On İkiye Bir Var...
Oyunları:
Dışardakiler, Fazilet Eczanesi, Lütfen Dokunmayın, Günün Adamı, Huzur Çıkmazı,
Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım, Eşeğin Gölgesi, Vatan Kurtaran Çoban, Yar
Bana Bir Eğlence, Dev Aynası, Aşk u Sevda...
NECATİ CUMALI (1921-2001)
 Şiirlerinde
yalınlık ön plandadır.
Sabahattin
Ali etkisinde başladığı hikayelerinde daha sonra kendi kimliğini oluşturmuştur.
Şiir,
hikaye, roman ve oyun türünde eserler vermiştir; kimi zaman deneme türünün
örneklerini oluşturmuştur.
Şiirleri: Denizin İlk
Yükselişi,
Yağmurlu Deniz…
Hikâyeleri:
Susuz Yaz (oyunlaştırıldı),
…
Roman:
Yağmurlar ve Topraklar, Acı Tütün…
Oyun:
Boş Beşik, Ezik Otlar, Vur Emri…
 ORHAN
ASENA (1922 – 2001)
Türk
tiyatrosunun Shakespare’idir.
Oyunlarında
Anadolu insanını büyük bir tarih yelpazesiyle yansıttı.
Sümerler’den
Osmanlı’ya oradan da Cumhuriyet’e kadar birçok dönemi işleyen eserleri vardır.
Oyunları: Hürrem Sultan,
Karacaoğlan, Tanrılar ve İnsanlar,
Simavnalı Şeyh Bedrettin, Ölümü Yaşamak, Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe, Karagöz
Emekli Oldu, Yıldız Yargılanması, Korku…
REFİK ERDURAN (1928-)
Uluslararası
Tiyatro Enstitüsü Türkiye Merkezi’nin 1986’dan beri başkanıdır.
Sivri
dilli bir yazar olarak tanındı.
Oyunları
birçok tiyatroda sahnelendi ve ödüller aldı
Özel
yaşamı da çok konuşuldu.
Eserleri:
Domuz,
Er Oyunu, Kavşak, Neşe’nin
Şarkıları, Sabiha, Yağmur Duası…
İblisler, Azizler, Kadınlar (Anı)
RECEP BİLGİNER (1922-2005)
Çeşitli
gazetelerde çalıştı.
TDK
tiyatro ödülü aldı.
Oyunları
birçok tiyatroda sahnelendi ve ödüller aldı
Tiyatro
Yazarları Derneği başkanlığı yaptı.
Eserleri:
Parkta Bir Sonbahar Günüydü, Utanç Dünyası,
Yunus Emre,
Zenginler Hükümeti (yazılarından seçmeler), İnsan Bir Düşüncedir, Hapiste Bir
Gazeteci, Bir Zamanlar(şiir)…
TURAN OFLAZOĞLU (1932-)
Eserleri:
Deli İbrahim, Kösem Sultan, Cem Sultan,
IV. Murat, Sokrates Savunuyor, Genç Osman, Elif Ana, III. Selim, Sinan,
Gardiyan…
 SABAHATTİN KUDRET AKSAL (1920-1993)
Eserleri:
Kahvede Şenlik Var, Evimin Üstünde Bulut, Şakacı, Bir Odada Üç Ayna, Tersine Dönen Şemsiye, Kral Üşümesi, Bay Hiç, Önemli Adam…
|
