BEŞ HECECİLER



  

BEŞ HECECİLER

 

       Beş hececiler önceleri aruz vezniyle yazmışlar daha sonra Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin ve Ali Canip Yöntem gibi  Milli edebiyatçıların da telkiniyle şiirlerinde hece veznini kullanmışlardır. Beş Hececiler şu sanatçılardan oluşur: Faruk Nafiz Çamlıbel, Enis Behiç Koryürek, Halit Fahri Ozansoy, Orhan Seyfi Orhon, Yusuf Ziya Ortaç.

     Ulusal sanat ve tarih motiflerini ele alarak yaşanan hayat dilimleriyle örülü bir memleketçi edebiyat meydana getirmeye yöneldiler. Hece ile serbest müstezat yazmayı da denediler. Mısra kümelerinde dörtlük esasına bağlı kalmadılar, yeni yeni biçimler aradılar. Nesir cümlesini şiire aktardılar. Düzyazıdaki söz diziminin şiirlere de görülmesi Beş Hececiler’de çok rastlanan bir özelliktir. Şiirde sade ve özentisiz olmayı, süsten uzak kalmayı tercih eden Beş Hececiler şiire Birinci Dünya Savaşı ve Milli Mücadele yıllarında başlamışlardır. Beş Hececiler ilk şiirlerinde aruz veznini kullanmışlar daha sonra heceye geçmişlerdir. Şiirde memleket sevgisi, yurdun güzellikleri, kahramanlık ve yiğitlik gibi temaları işlemişlerdir.

 

 

 

FARUK NAFİZ ÇAMLIBEL (1898 – 1973 )

 

      Şiir dilinde yeni bir söyleyiş çığırı açmış, hececi çağdaşlarının en üstünlerinden sayılmış, Beş Hececiler’in arasına sonra katılan fakat onların en başarılı ismidir. Ferdi konulara yönelmiştir. Şiirlerinde Anadolu’yu, memleket sevgisini anlatır. Şiirlerindeki başlıca temalar  aşk, hasret, tabiat, ölüm, kahramanlık ve ihtirastır. Lirik şiirleri de vardır. “Sanat” adlı şirinde, uygulamaya çalıştığı “Memleketçi Edebiyat” ın bir felsefesi vardır.  

 

 

Eserleri

Şiir:

Şarkın Sultanları (1919)

Gönülden Gönüle (1919)

Dinle Neyden (1919)

Çoban Çeşmesi (1926)

Suda Halkalar (1928)

Bir Ömür Böyle Geçti (1933)

Elimle Seçtiklerim (1934)

Akarsu (1937)

Tatlı Sert (Mizah Şiirleri, 1938)

Akıncı Türküleri (1938)

Heyecan ve Sükûn (1959)

Zindan Duvarları (1967)

Han Duvarları (Seçme Şiirler, 1969)

Oyun:

Canavar (1925)

Özyurt (1932)

Akın (1932)

Kahraman (1933)

Yayla Kartalı (1945)

 

Roman:

Yıldız Yağmuru (1936

 

 

 

 

Han Duvarları

 

"Yağız atlar kişnedi, meşin kırbaç şakladı,

 

Bir dakika araba yerinde durakladı.

 

Neden sonra sarsıldı altımda demir yaylar,

 

Gözlerimin önünden geçti kervansaraylar..."

 

 

 

 

ENİS BEHİÇ KORYÜREK (1891-1949)

 

Şiire aruzla başlamıştır. Şiirlerini “Miras” ve “Güneşin Ölümü”adlı kitaplarda toplayan Enis Behiç, hece ile yazdığı ilk şiirlerinde aşk duygularına yer vermekle beraber, daha sonra Kurtuluş Savaşı yıllarında milli duyguları ve tarihi kahramanlıkları işleyen şiirler yazdı.

 

HALİT FAHRİ OZANSOY (1891-1971)

 

Şiirlerinde, konuşulan Türkçeyi başarıyla kullanmıştır. Derin bir melankoli ve karamsarlık taşıyan şiirlerinde  ferdi konuları işlemiştir. “Aruza Veda” adlı şiiriyle aruz veznini bırakıp heceye yönelmiştir. Şiir, roman, anı ve tiyatro türünde eserleri vardır.

 

Başlıca eserleri:

Baykuş, Efsaneler, Cenk Duyguları, Hayalet....

 

 

YUSUF ZİYA ORTAÇ ( 1896-1972)

     Yusuf Ziya da diğerleri gibi şiire aruzla başlamış, daha sonra heceye geçmiştir. Akbaba adlı mizah dergisini çıkartmıştır. Şiirlerinde günlük hayatın çeşitli görünümlerini sade bir dille işlemiştir.

 

Başlıca eserleri:

Akından Akına, Bir Rüzgar Esti, Yanardağ, Aşıklar Yolu’dur.

 

 

ORHAN SEYFİ ORHON (1890-1972)

 

Şiirlerinde daha çok şahsi konuları işleyen Orhan Seyfi milli konuları da işlemiştir. Şiirlerinde konuşma dilini başarıyla kullanmıştır. Bazı şiirlerinde halk şiirinin şiirlerini de kullanmıştır.

 

Eserleri :

Fırtına ve kar, Gönülden Sesler , Peri Kızı ile Çoban, O Beyaz Bir Kuştu...